คลังเก็บป้ายกำกับ: ปัญหาการนอนไม่หลับ

อันตรายจากการทานยานอนหลับ หากไม่ปรึกษาแพทย์

ผู้อำนวยการโรงพยาบาล(รพ.)จิตเวชนครราชสีมาราชนครินทร์  กล่าวว่า อินซอมเนีย (insomnia)  ชื่อทางการแพทย์ของปัญหานอนไม่หลับ ปัญหานอนไม่หลับไม่ว่าช่วงวัยไหนก็เป็นได้ถึงร้อยละ 30-40 ของจำนวนประชากรโลก ซึ่งคาดว่าทั่วโลกมีผู้กำลังเกิดปัญหานี้ประมาณ 2,000 ล้านคน ส่วนประเทศไทยคาดว่ามีผู้ที่พบกับปัญหานอนไม่หลับมีประมาณ 19 ล้านคน และส่วนใหญ่จะเกิดในช่วงสั้นๆ ส่วนน้อยที่จะเป็นปัญหานอนไม่หลับแบบเรื้อรังโดยคิดเป็นประมาณร้อยละ 10 โดยมีปัญหานอนไม่หลับมานานกว่า 3 เดือน ซึ่งการนอนไม่หลับนี้เป็นต้นเหตุสำคัญทำให้เกิดปัญหาสุขภาพจิต เช่น ความเครียด อารมณ์หงุดหงิด ไม่มีสมาธิได้

อาการนอนหลับที่เกิดกับคนทั่วไปจะเกิดขึ้นนานสัปดาห์ละ 1-2 คืน ถือว่าเป็นเรื่องปกติ แต่สำหรับคนที่อาจจะผิดปกติจะมีปัญหาติดต่อกันนานกว่า 2 สัปดาห์และอาจต่อเนื่องเป็นเวลานาน ลักษณะอาการที่พบบ่อยได้แก่

  • นอนไม่หลับ หรือหลับลำบาก
  • หลับไม่สนิท
  • ตื่นขึ้นมากลางดึกหรือหลับๆ ตื่นๆ
  • ตื่นเร็วกว่าปกติ

ตื่นมาแล้วไม่สดชื่น ซึ่งชาวบ้านมักจะเปรียบเปรยผู้ที่มีปัญหานอนไม่หลับว่า ขอบตาดำเหมือนหมีแพนด้า เนื่องจากการไหลเวียนเลือดไม่ดี

ปัญหานอนไม่หลับนี้ในทางการแพทย์ไม่ได้จัดเป็นโรค แต่เป็นเพียงอาการ สาเหตุของการนอนไม่หลับมีหลายสาเหตุ ทั้งจากโรคทางกาย เช่น โรคไขข้ออักเสบ กรดไหลย้อน เป็นต้น หรือจากสิ่งแวดล้อม เช่น เสียงรบกวน ห้องนอนสว่างเกินไป หรือจากอุปนิสัยที่ไม่ถูกสุขลักษณะก่อนนอน เช่นทานอาหารย่อยยาก เล่นเกม ดื่มเครื่องดื่มที่มีคาเฟอีน เป็นต้น

แต่สาเหตุที่เป็นแรงจูงใจหลักของปัญหานี้ ล้วนแล้วมีสาเหตุมากจาก ปัญหาทางด้านจิตใจ เช่น การมีความเครียดจากที่ทำงาน การเรียน ปัญหาชีวิตต่างๆ  รวมไปถึงความวิตกกังวล โดยหากอาการต้นเหตุที่กล่าวมาหายไป ปัญหาการนอนหลับก็จะดีขึ้นเอง แต่ประเด็นที่น่าเป็นห่วง คือ อาการนอนไม่หลับที่เกิดขึ้นกับประชาชนบางส่วนนั้น ประชาชนส่วนใหญ่ยังขาดความเข้าใจ หรือเข้าใจผิด มักจะไม่ได้คิดถึงสาเหตุ แต่จะมุ่งแก้ที่อาการ โดยก่อนที่จะไปพบแพทย์ ส่วนใหญ่มักจะหายามากินเองก่อน

อันตรายจากการซื้อยานอนหลับกินเอง
ปัจจุบันช่องทางการหายานอนหลับมาทานเอง พบได้ 2 ทาง คือ สั่งซื้อยาทางอินเตอร์เน็ตหรือจากร้านขายยา ซึ่งรูปแบบยาที่หลากหลายทั้งยาแผนปัจจุบันเป็นยาประเภทฮอร์โมนที่ควบคุมวงจรการนอนหลับ และการตื่นของมนุษย์หรือยาทำให้นอนหลับ และอีกทางหนึ่งคือขอแบ่งยานอนหลับมาจากผู้ป่วยที่รู้จักคุ้นเคย มาทดลองกิน ปัญหานี้พบได้ทั้งเขตเมืองและชนบท เพราะประชาชนเข้าใจว่ายาใช้ด้วยกันได้ แก้อาการนอนไม่หลับเหมือนกัน คาดว่าพื้นที่อื่นๆ ก็น่าจะเป็นลักษณะเดียวกัน

การหายามากินเพื่อรักษาอาการนอนไม่หลับเอง นอกจากใช้ไม่ได้ผลในระยะยาวแล้ว ยังเสี่ยงเป็นอันตรายต่อตัวเอง เนื่องจากยาที่มีในปัจจุบันแต่ละชนิดใช้ในการรักษาอาการนอนไม่หลับ และผู้ป่วยแต่ละรายก็ใช้ยาแตกต่างกันออกไปตามลักษณะอาการ สาเหตุและข้อบ่งชี้การใช้ ใช้ด้วยกันไม่ได้แม้ว่าจะมีอาการนอนไม่หลับเหมือนกันก็ตาม โดยเฉพาะหากอาการที่นอนไม่หลับเกิดมาจากความเครียด วิตกกังวล หากการดูแลรักษาที่เราทำตามคำแนะนำของคนอื่นที่ไม่ใช่จากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญมาตั้งแต่ต้น จะทำให้โรคเพิ่มความรุนแรงขึ้น ถึงขั้นป่วยเป็นโรคซึมเศร้า

จากการศึกษาวิจัยหากเราไม่ได้รับคำแนะนำในการรักษาจากแพทย์โดยตรง พบว่า ผู้ป่วยจะยิ่งมีความเสี่ยงสูงกว่าคนปกติถึง 2 เท่าตัว และอาจก่อให้เกิดโรคทางจิตอื่นๆ เช่น ไบโพลาร์ ประสาทหลอน และนอกจากนี้ยังเป็นการเพิ่มโอกาสป่วยโรคทางกาย เช่นความดันโลหิตสูง สมองเสื่อม โรคหัวใจ เบาหวาน ไขมันในเลือดสูง

ทั้งนี้แนะนำช่องทางปรึกาษาให้ผู้ที่มีปัญหานอนไม่หลับ ที่สามารถให้คำปรึกาาได้ ได้แก่

  • ปรึกษาเจ้าหน้าที่สาธารณสุข
  • แพทย์ที่โรงพยาบาลใกล้บ้านทุกแห่ง หลังจากที่รู้ตัวว่านอนไม่หลับติดต่อกันมา 2 สัปดาห์
  • โทรปรึกษาที่สายด่วนสุขภาพจิต 1323 ฟรีตลอด 24 ชั่วโมง

เพื่อให้การรักษาเป็นไปอย่างถูกต้องได้รับการดูแลรักษาที่ถูกวิธี จะได้ผลดีและปลอดภัย ทั้งนี้การรักษาโดยทั่วไปจะมี 3 วิธี คือ

  • หาสาเหตุให้เจอ และรักษาที่สาเหตุที่เกี่ยวข้อง
  • รักษาโดยการปรับความคิดและพฤติกรรม
  • การใช้ยา จะเป็นการป้องกันการเกิดปัญหาสุขภาพจิตได้